Zuid-Afrika als wijnland

In het zuiden van Afrika komt wijnbouw enkel voor in Zuid-Afrika tevens is dit ‘eigenlijk’ het enige land in Afrika met betekenis in de wijnwereld. Zuid-Afrika ligt perfect in de wijnbouw zone en door zijn omvang heeft het verschillende bodemsoorten wat het een interessant land maakt voor de productie van wijn.

Sinds de afschaf van apartheid in het land, heeft de wijnbouw en wijnexport grote stappen gemaakt in de wijnwereld. Wijbouw zelf is al eeuwen aanwezig in het land, echter door de apartheid erg lastig te exporteren. De geschiedins van wijnbouw gaat terug naar de Nederlandse invloed op het land door de VOC, Verenigde Oost-Indische Compagnie. Jan van Riebeeck, de eerste gouverneur van Kaap de Goede Hoop, begon met het aanplanten van druiven en de productie van wijn. Zijn opvolger, Simon van der Stel, had veel kennis op het gebied van wijnmaken en wist de wijnbouw in het land verder te ontwikkelen.

Het klimaat in Zuid-Afrika is te omschrijven als gematigd en ideaal voor wijnbouw. Door de zuidelijke ligging verwacht men veel warmte, maar door koude windstromen van uit de zuidpool is het hier minder warm als andere landen op de zelfde breedtegraad. Daarnaast is er een perfecte hoeveelheid neerslag in het land die ontstaat door de samenkomst, en het temperatuur verschil, van de Atlantische- en Indische Oceaan.

Zuid-Afrikaanse druiven en wijnen

Voornamelijk worden en van oudsher witte wijnen gemaakt, echter zijn de Zuid-Afrikaanse rode wijnen erg in opkomst. Hoofdzakelijk zijn er in Zuid-Afrika vooral Franse druiven terug te vinden. De wijnen die gemaakt worden zijn of Cépage wijnen, Cultivar genoemd in Zuid-Afrika of blends, waarbij deze veel weg hebben van Bordeaux wijnen.

Meest aangeplante druiven zijn voor wit de Steen en voor rood de Pinotage. De Steen, beter bekend als Chenin Blanc, is het meest aangeplant in Zuid-Afrika en wordt gebruikt voor verschillende soorten witte wijnen. De Pinotage is een typische blauwe druif uit Zuid-Afrika, ontwikkeld door een Professor aan de Universiteit van Stellenbosch. De Duitse Professor Abraham Izak Perold wist de Franse Cinsault en Pinot Noir te kruisen en zo ontstond, de in het begin niet al te populaire, Pinotage.

Een overzicht van de meest gebruikte druiven in Zuid-Afrika, zijn;

  • Witte druiven:
  • Blauwe druiven:
    • Pinotage,
    • Shiraz,
    • Cabernet-Sauvignon
    • en Merlot

Wetgeving en wijngebieden

De Zuid-Afrikaanse wijn wetgeving vind zijn oorsprong bij de KWV (Ko-operatieve Wijnbouwers Vereniging van Zuid Afrika). Deze vereniging van wijnbouwers heeft in de loop der jaren verschillende regels opgesteld omtrent wijnbouw. Deze regels zijn later de basis geweest voor de officiële wetgeving in het land. Deze wetgeving is bekend als het WO-syteem, Wine of Origin, die het land opdeelt in Regio’s met elk enkelen districten. Binnen een district is het mogelijk dat er een onderverdeling is in wards, of in het afrikaans ‘Wyke’, en individuele ‘estates’.

Kort samengevat is dit de basis van het WO-systeem:

  • Region: Samenkomst van verschillende bij elkaar liggende districten.
  • District: De Basis van het systeem en de officiële indeling voor herkomstgebieden.
  • ward: Subgebied binnen in district, kenmerkend door een specifiek karakter, zoals bodemtype.
  • Estate: Één boerderij of een combinatie van samenwerkende boerderijen. De gebruikte druiven moeten van de genoemde estate komen om deze titel te mogen hanteren. Op het etiket kan tevens de wijngaard vermeld worden als alle druiven van 1 wijngaard komen.

Let op: Niet alle districten zijn onderdeel van een region en niet ieder district is onderverdeeld in subgebieden ‘wards’

De toetsing van deze classificatie wordt gedaan door de ‘Wine and Spirit Board’. Zij zijn verantwoordelijk voor de uitgifte van de certificatiezegels waaruit blijkt dat de wijn voldoet aan de eisen passende bij herkomst gebied en dat de gegevens zoals vermeld op het etiket overeenkomen met de wijn.

Wijnregio’s en districten

Zuid Afrika is op te delen in 6 Wijnregio’s en totaal 16 districten

  • Coastal Region:
    • Cape Peninsula, 2 wards
    • Darling, 1 ward
    • Franschhoek Valley, 0 wards
    • Paarl, 2 wards
    • Stellenbosch, 7 wards
    • Swartland, 3 wards
    • Tulbagh, 0 wards
    • Tygerberg, 2 wards
    • Wellington, 0 wards
  • Cape South Coast:
    • Cape Agulhas, 1 ward
    • Elgin, 0 wards
    • Overberg, 4 wards
    • Plettenbergbay, 0 wards
    • Swellendam, 3 wards
    • Walker Bay, 6 wards
    • 3 wards zonder district
  • Breede River Valley: 
    • Breedekloof, 2 wards
    • Robertson, 9 wards
    • Worcester, 3 wards
  • Klein Karoo:
    • Calitzdorp, 0 wards
    • Langeberg-Garcia, 0 wards
    • 5 wards zonder district
  • Olifants River:
    • Citrusdal mountain, 1 ward
    • Citrusdal Valley, 0 wards
    • Lutzville Valley, 1 ward
    • 3 wards zonder district
  • Northern Cape:
    • Douglas, 0 ward
    • Sutherland-Karoo, 0 ward
    • 3 wards zonder district
  • Eastern Cape:
    • 1 ward zonder district